Kształtowniki najczęściej produkuje się ze stali lub z tworzywa sztucznego. Stal do wykonania kształtowników może być walcowana na gorąco lub gięta na zimno, niektóre jej gatunki to ST3S, 18G2A, 0H18N9. Jeżeli chodzi o kształtowniki z PVC to najczęściej wytłacza się je w procesie ekstruzji.
Jak sama nazwa wskazuje dla kształtowników ważna jest ich forma czyli kształt w przekroju poprzecznym. Z reguły przekrój ten przy kształtownikach jest podobny do liter, stąd też pochodzą nazwy poszczególnych typów kształtowników. Mamy więc kształtowniki zwane ceownikami od litery C, teownikami od litery T, dwuteownikami, ponieważ przekrój takiego kształtownika wygląda jakby były to dwie połączone ze sobą pionowymi kreskami litery „T”, przypominające literę „Z” zetowniki oraz kształtowniki nazywane kątownikami – kształt litery L i na koniec płaskowniki.
Kształtowniki konstrukcyjne możemy podzielić na otwarte i zamknięte. Poza tym wyróżniamy także kształtowniki precyzyjne, specjalne oraz kształtowniki do systemów stolarki profilowej. Z kształtowników mogą być też wykonane profile zamknięte prostokątne lub kwadratowe a także szyny. Producenci kształtowników dostarczają je na długość, w takiej formie, w jakiej te kształtowniki zostały wyprodukowane, ale często na życzenie klienta kształtowniki można odpowiednio przyciąć i pociąć. Podobnie jeżeli chodzi o parametry można zamówić także kształtowniki niestandardowe.
Zastosowania kształtowników to na przykład przemysł meblowy. Kształtowniki mogą posłużyć do produkcji mebli metalowych, biurowych i ogrodowych. Inne zastosowanie do budownictwo, z kształtowników można bowiem wyprodukować grzejniki rurowe, ale kształtowniki mogą także być wykorzystane do budowy ścian, fasad szklanych lub dachów. Kształtowniki w formie profili rurowych są poza tym niezwykle estetyczne, dlatego często wykorzystuje się je w architekturze jako element designu budynku. Kształtownikom zdarza się też pojawić jako element konstrukcyjny stolarki budowlanej, czyli w oknach i drzwiach, ale także w bramach garażowych. Bez kształtowników nie mógłby się także obejść przemysł maszynowy, gdyż wykorzystuje się je do budowy maszyn rolniczych.