Cechą charakterystyczną zaworów elektromagnetycznych jest fakt, że są one sterowane elektrycznie, czyli otwierają się i zamykają na skutek otrzymania impulsu elektrycznego. Na zawór elektromagnetyczny składają się elementy sterowanego elektrycznie siłownika, który służy do otwierania i zamykania zaworu elektromagnetycznego oraz tradycyjnego zaworu mechanicznego.
Zawory elektromagnetyczne najczęściej stosowane są w automatyce przemysłowej, branży motoryzacyjnej, w siłownikach hydraulicznych oraz w urządzeniach laboratoryjnych, ale oczywiście to nie wszystko. Również przemysł spożywczy, chemiczny i papierniczy często nie mogą się obejść bez zaworów elektromagnetycznych. Wykorzystanie zaworów elektromagnetycznych w instalacjach wodnych znacząco przyczynia się do oszczędności tego cennego dobra naturalnego. W tego typu zastosowaniach zaworów elektromagnetycznych przoduje zwłaszcza firma Danfoss, która jest uznanym światowym producentem armatury, wytwarzającym także zawory elektromagnetyczne.
Klasyfikacja zaworów elektromagnetycznych może przebiegać następująco: zawory elektromagnetyczne bezpośredniego i pośredniego działania. Różnica polega na tym, że w zaworach elektromagnetycznych bezpośredniego działania nie jest wymagana różnica ciśnień, a przepływ otwierany jest bezpośrednio przez element wykonawczy zaworu elektromagnetycznego. Zupełnie inaczej ma to miejsce w zaworach elektromagnetycznych pośredniego działania. Zawory elektromagnetyczne można też sklasyfikować ze względu na sterowanie, mówimy wtedy o zaworach elektromagnetycznych z silnikiem krokowym, gdy zawory elektromagnetyczne działają przy wyższym ciśnieniu lub sterowanych jednym elektromagnesem, gdy ciśnienie robocze jest stosunkowo niskie.
Korpusy zaworów elektromagnetycznych wykonane są z reguły ze stali nierdzewnej, brązu lub materiałów syntetycznych. Główne elementy składowe większości typów zaworów elektromagnetycznych to wlot, przesłona zaworu właściwego, komora ciśnieniowa, obwód zaworu sterującego, zawór sterujący z elektromagnesem i wylot. Poza tym zawory elektromagnetyczne mogą być 2-drogowe albo 3-drogowe.